"Ecological Footprint" มาวัดรอยเท้าทางนิเวศน์กันเถอะ
        แนวคิด "รอยเท้านิเวศน์" (Ecological Footprint - EF) นี้ริเริ่มนำเสนอโดยนักวางแผนชุมชน ๒ คนแห่งมหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบีย ประเทศแคนาดา ชื่อ Mathis Wackernagel และ William Rees ในหนังสือเรื่อง Our Ecological Footprint : Reducing Human Impact on the Earth (Philadelphia and Gabriola Island, BC, Canada: New Society Publishers, 1996)

      ทั้งคู่เริ่มจากความจริงมูลฐานว่าสิ่งมีชีวิตทุกชนิดล้วนต้องอาศัยทรัพยากรจากระบบนิเวศเพื่อดำรงอยู่ รอด ซึ่งอาจสื่อสะท้อนออกมาได้ในรูปลักษณ์ขนาดเนื้อที่บนพื้นผิวโลกที่ต้องใช้เพื่อผลิตสรรหาทรัพยากรดัง กล่าวมาสนองให้ในแต่ละปี แล้วเรียกมันว่า "รอยเท้านิเวศน์" ของสิ่งมีชีวิตนั้น ๆ

      ในกรณีคนเราก็เช่นกัน เราอาจบันทึกข้อมูลการบริโภคของแต่ละคนแล้วแปรมันเป็นขนาดเนื้อที่บน พื้นผิวโลกที่ต้องใช้เพื่อผลิตสรรหาทรัพยากรจากระบบนิเวศมาสนองให้บริโภคในแต่ละปี โดยประยุกต์แนว คิดเศรษฐศาสตร์พื้นฐานเรื่อง อุปสงค์ / อุปทาน (demand/supply) มามองว่า

      อุปทานการบริโภคของมนุษย์เราได้มาจากชีวมณฑล (biosphere) หรือนัยหนึ่งอาณาบริเวณจากเปลือก โลกชั้นนอกถึงบรรยากาศห่อหุ้มโลกที่ซึ่งสิ่งมีชีวิตอาศัยอยู่ ชีวมณฑลนี้พระเจ้าประทานมาให้ครั้งเดียว หมดแล้ว หมดเลย ไม่อาจหาใหม่ และทุกวันนี้ก็มีแนวโน้มเสื่อมโทรมลงเพราะการตัดไม้ทำลายป่า การเกิดทะเลทราย ดินสึกกร่อน ดินเค็ม ฯลฯ ทำให้เนื้อที่ผิวดินที่ใช้ผลิตได้ของโลกลดลง

     ในแง่อุปสงค์การบริโภค ความอยากของมนุษย์เรานั้นแปรตามดินฟ้าอากาศ ฤดูกาล รสนิยมส่วนตัว บริบททางวัฒนธรรม และทรัพย์สินหรือนัยหนึ่งกำลังซื้อ

     "รอยเท้านิเวศน์" ก็คือการวิเคราะห์หาสัดส่วนความสัมพันธ์ระหว่างอุปสงค์ / อุปทานข้างต้นของมนุษย์

     ในระดับสังคม การวิเคราะห์ “รอยเท้านิเวศ “ ช่วยให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างพฤติกรรมการบริโภค ของเรากับการพึ่งพาระบบนิเวศ ในระดับโลก มันช่วยเผยผลกระทบของแต่ละประเทศต่อทรัพยากรโลก โดย เป็นดัชนีชี้วัดคุณภาพและปริมาณของทรัพยากรทางนิเวศที่ชุมชนหรือชาติหนึ่ง ๆ บริโภค ไม่ว่าทรัพยากรนั้นจะ หาได้เองในท้องถิ่นหรือนำเข้ามาโดยใช้การค้าและเทคโนโลยีจากแหล่งภายนอกที่ไหนในโลกก็ตาม

     คำถามนำเวลาประเมินวัด "รอยเท้านิเวศน์" ของชุมชนใดชาติไหนก็แล้วแต่ ก็คือ

     ต้องใช้ที่ดินขนาดเท่าไหร่ต่อหัวจึงจะค้ำจุนการอุปโภคบริโภคอาหาร บ้านเรือน การขนส่ง สินค้าและ บริการของประชากรชาติหนึ่ง ๆ ได้ ? หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ

     ต้องสิ้นเปลืองพลังงานฟอสซิล (พลังงานอันเกิดจากเชื้อเพลิงธรรมชาติอาทิ ถ่านหิน แก๊สธรรมชาติ น้ำมัน ฯลฯ ซึ่งก่อตัวจากซากสัตว์ซากพืชดึกดำบรรพ์) ต้องทำให้ดินเสื่อม ต้องใช้พื้นที่ทุ่งสวนนาไร่ป่าไม้ไปเท่า ไร จึงจะสามารถผลิตทั้งหมดที่ผู้บริโภคซื้อ ?

      จากนั้นก็จัดการแบ่งเนื้อที่พื้นผิวดินของระบบนิเวศที่ใช้ทำการผลิตได้ (รวมทั้งพื้นที่ป่าดงดิบ) ด้วยจำ นวนประชากรโลก เพื่อหาขนาดมัธยฐานของ "รอยเท้านิเวศน์" ที่เสมอภาคที่สุด

      สำหรับวิธีวัดการบริโภคนั้น จะดูปัจจัยต่าง ๆ เช่นที่ดิน พลังงาน น้ำที่ใช้ และแก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ ที่ระบายออกมา